Reklamuj się Zgłoś wydarzenie

LOADING...

Od 13 kwietnia wchodzą zmiany w kontroli i wykorzystywaniu zwolnień od pracy
Aktualności
2026-04-10

Od 13 kwietnia wchodzą zmiany w kontroli i wykorzystywaniu zwolnień od pracy

By Admin

Od 13 kwietnia 2026 r. obowiązują zmienione przepisy dotyczące przesłanek utraty prawa do zasiłku chorobowego oraz kontroli prawidłowego wykorzystywania zwolnień lekarskich. Wprowadzone doprecyzowania definicji „pracy zarobkowej” i „aktywności niezgodnej z celem zwolnienia” mają na celu ograniczenie nadużyć związanych z wykorzystaniem zwolnień chorobowych, jednocześnie uściślenie zasad, w ramach których ubezpieczony nie ryzykuje utraty świadczenia.

 

Kiedy ubezpieczony traci prawo do zasiłku?

Osoba ubezpieczona może utracić prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia, jeżeli w czasie, w którym miała orzeczoną niezdolność do pracy, będzie:

  • wykonywać pracę zarobkową, lub

  • podejmować aktywność niezgodną z celem zwolnienia od pracy.

 

Praca zarobkowa – co jest przez to rozumiane?

  • Praca zarobkowa to każda czynność mająca charakter zarobkowy, niezależnie od stosunku prawnego, na podstawie którego jest wykonywana.

  • Z wyjątkiem są tzw. czynności incydentalne, czyli takie, których podjęcie w okresie zwolnienia wymaga istotnych okoliczności (np. niezwykła, nagła sytuacja rodzinna, medyczna, gospodarcza).

  • Istotną okolicznością nie może być polecenie pracodawcy – sam fakt zlecenia pracy przez pracodawcę nie oznacza, że czynność jest „incydentalna”.

 

Aktywność niezgodna z celem zwolnienia – co to oznacza w praktyce?

  • Aktywność niezgodna z celem zwolnienia to wszelkie działania, które utrudniają lub wydłużają proces leczenia lub rekonwalescencji.

  • Nie obejmuje to zwykłych czynności życia codziennego (np. krótkie zakupy, opieka nad dziećmi, codzienna praca domowa).

  • Nie obejmuje także czynności incydentalnych, których podjęcie w okresie zwolnienia wymaga istotnych okoliczności (np. nagła pomoc rodzinie, pilna czynność gospodarcza niezwiązana z pracą zawodową).

Zasada pozostaje ta sama: okres zwolnienia od pracy powinien być wykorzystany na odzyskanie zdrowia i rekonwalescencję. W czasie tym ubezpieczony:

  • nie może wykonywać pracy zarobkowej,

  • nie powinien podejmować aktywności, które utrudniają leczenie,

  • może zaś wykonywać zwykłe czynności dnia codziennego oraz czynności incydentalne, które – po weryfikacji – zostaną ocenione w kontekście konkretnego przypadku.

 

Jak będzie wyglądała kontrola wykorzystywania zwolnień?

Zmiany dotyczą zasad i trybu przeprowadzania kontroli prawidłowego wykorzystywania zwolnień lekarskich. ZUS będzie sprawdzał, czy osoba ubezpieczona nie nadużywa zwolnienia, czyli czy w okresie choroby nie wykonywała pracy zarobkowej ani aktywności niezgodnych z jej przeznaczeniem.

Kluczowe zmiany w kontroli

  • Uprawnienia kontrolerów:

    • osoby przeprowadzające kontrolę mają prawo legitymować się i weryfikować tożsamość kontrolowanej osoby (np. pokazać upoważnienie, zapytać o dane identyfikacyjne).

  • Obowiązki kontrolowanych:

    • osoba kontrolowana musi udzielić wyjaśnień, jakie czynności wykonywała w okresie zwolnienia, a także wskazać okoliczności, które – w jej mniemaniu – oznaczają czynność incydentalną.

  • Procedura kontroli:

    • kontrola może obejmować bezpośrednie spotkanie, telefoniczne wyjaśnienia, a także weryfikację na podstawie zgromadzonych dowodów (np. zeznań, materiałów wizyjnych, dokumentów zatrudnienia, faktur w przypadku samozatrudnienia).

    • Po zakończeniu kontroli sporządzany jest protokół, w którym opisane są ustalenia i ewentualne zastrzeżenia.

  • Zastrzeżenia do protokołu:

    • osoba ubezpieczona może zasłaniać się do ustaleń protokołu, podając swoje wyjaśnienia – w terminie dzień po zakończeniu kontroli lub inny, wskazany w ustawie.

 

Nowe przepisy określają także zmiany wzoru upoważnienia do przeprowadzenia kontroli oraz wzoru protokołu z kontroli, które zostaną wprowadzone w nowym rozporządzeniu dotyczącym wzorów dokumentów.

Podstawa prawna

  • Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2025 r. poz. 501, z późniejszymi zmianami) – tzw. „ustawa zasiłkowa”.

  • Ustawa z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 26) – ta nowelizacja definiuje zmiany w przepisach dotyczących utraty prawa do zasiłku i kontroli zwolnień.

 

Źródła:

Poprzedni Post

System kaucyjny „na całość” –…
Następny Post

Zmiany klimatu i alergie: czy…
post-bars